Europa neemt exit, VS geeft gas

Dat bleek nog eens uit de beslissingen en de verklaringen van de Europese Centrale Bank (ECB) gisteren en de Federal Reserve (Fed, Amerikaanse centrale bank) woensdag. Voorzitter Ben Bernanke van de Fed maakt zich zorgen over de 'traagheid' van de economische groei in de VS terwijl Jean-Claude Trichet van de ECB een 'positief onderliggend momentum' in de eurozone ziet. De speciale maatregelen worden afgebouwd. En terwijl de Fed het enorme Amerikaanse begrotingstekort negeert, drukt de ECB voortdurend op het terugdringen van de tekorten in de eurolanden.

1. Jongste maatregelen

ECB Gisteren werd beslist de beleidsrente onveranderd op 1% te laten. Tegelijk is de ECB het beleid al wat minder soepel aan het maken (aan het verstrakken dus) door de looptijd van de onbeperkte leningen aan de commerciële banken te verminderen. Banken konden eerst nog lenen met een looptijd van twaalf en zes maanden, maar dat is nog maximum drie maanden. En de exitstrategie gaat mogelijk verder. Jean-Claude Trichet zei gisteren dat de speciale maatregelen tijdens de volgende vergadering in december herbekeken worden.

Fed Een dag eerder ging de Amerikaanse centrale bank nog vol op het gaspedaal staan. De kortetermijnrente blijft op zijn bodem van 0%-0,25%, maar bovendien zal de Fed de volgende acht maanden voor 600 miljard dollar Amerikaanse overheidsobligaties inkopen. Dat is een geldinjectie van 75 miljard per maand die de stilvallende groei van de Amerikaanse economie weer moet aanzwengelen.

2. Wat zeggen ze over inflatie?

ECB De inflatie in de eurozone blijft met 1,8% in september en 1,9% in oktober binnen de doelstellingen. Ze zal ook gematigd blijven in 2011. De ECB wil dat ze afgerekend wordt op het bereiken van prijsstabiliteit: dat is inderdaad de enige officiële doelstelling. Trichet toont zich trots dat dit doel de jongste jaren bereikt is.

Fed De Amerikaanse (kern)inflatie is met een niveau van niet veel meer dan een procent te laag om van prijsstabiliteit te spreken. Ben Bernanke wil dat de inflatie wat toeneemt en hoopt dat te bereiken met de geldinjectie van 600 miljard dollar.

3. Wat zeggen ze over de economie?

ECB Er is een positief onderliggend momentum (in de eurozone), hoewel er wel neerwaartse risico’s voor de groei blijven, door afbouw van schulden en fiscale verstrakking.

Fed Het herstel gaat teleurstellend traag. De consumptie wordt gedrukt door hoge werkloosheid, lagere waarde van woningen en strakke kredietvoorwaarden. Bedrijven aarzelen om aan te werven.

4. Wat zeggen ze over -de overheidsfinanciën?

ECB De Europese Centrale Bank werkt in een monetaire unie en niet in een politieke unie zoals de VS. Door dat verschil moeit Trichet zich veel meer dan Bernanke met het begrotingsbeleid van de overheden, zegt Peter Vanden Houte van ING. Als de verschillen tussen de eurolanden te fel oplopen, dreigt het beleid van de ECB anders van alle kanten onder druk te komen. Door de opeenvolgende crisissen van de jongste jaren zijn de verschillen in de eurozone toch fors opgelopen.

Opmerkelijk was dan ook dat Trichet gisteren verklaarde dat in een grote economische zone, zoals die van de eurolanden met hun 330 miljoen inwoners, per definitie verschillen zijn ‘die niet groter zijn dan in de VS’. Toch is de ECB nu een actieve pleitbezorger van een strikt en streng Europees toezicht op de begrotingen van de eurolanden.

Maar Trichet is er dan weer geen voorstander van om al op voorhand vast te leggen dat de obligatiehouders mee moeten betalen bij financiële problemen.

Fed Ben Bernanke laat zich niet betrappen op veel uitspraken over het Amerikaanse begrotingsbeleid. Dat wil niet zeggen dat de Fed zich altijd onthoudt. Zo verklaarde de vorige Fed-voorzitter Alan Greenspan ooit dat het begrotingsoverschot onder Clinton niet aangewend mocht worden voor nieuwe uitgaven.